Chiêm ngưỡng xe Dymaxion: giấc mơ chưa từng được cất cánh về một chiếc tàu bay cá nhân, giúp đi bất cứ đâu trên thế giới - Ảnh 1.

Người con trai này đã kiến tạo nên một loại xe giúp cho người ta thực hành được chính xác giấc mơ đó: rời khỏi mặt đường nếu muốn, bay lâu nhất có thể, và chung cuộc, khôn khéo như một chú chim, lại nhào xuống mặt đường và hòa mình vào dòng xe cộ.

Để có thể thực hành được giấc mơ này, người con trai đó đã thu thập tất cả tài sản thừa kế, tiền nong, tài sản, và mặc cho những khoảng thời kì gian nan nhất khi Cuộc Đại Khủng Hoảng (Great Depression) thúc đẩy lớn lên đường phố Chicago, vẫn đầu tư vào giấc mơ về một chiếc xe có thể bay, hạ cánh và lái. Ông gọi mô hình này là “Vận vận chuyển trong Mọi Môi trường” (Omni-Medium Transport)

Tên của ông là Buckminster Fuller. Và chiếc xe mà ông sinh sản ra được dán nhãn bởi chính nhà phát minh với cái tên “zoom mobile”. Hiện tại chiếc xe này được nhận biết với cái tên “xe Dymaxion”.

Ý tưởng hoàn hảo cho một chiếc xe không may là chưa bao giờ có thể bay trên bầu trời.

Chiêm ngưỡng xe Dymaxion: giấc mơ chưa từng được cất cánh về một chiếc tàu bay cá nhân, giúp đi bất cứ đâu trên thế giới - Ảnh 2.

Mẫu tái chế nhạo năm 2010 của version Dymaxion 1933, một thiết bị cực kì sáng tạo nhưng chưa bao giờ có thể chạm tới viễn ảnh tiềm năng của nó, chứ đừng nói tới việc thương nghiệp hóa.

Vào năm 1930, nhà kiến tạo người Mỹ sống ở Milton, bang Massachusetts này đã mua được tờ tập san kiến trúc T-Square và định vị lại hoàn toàn thương hiệu của nó. Mang cái tên mới là Shelter, nó chứa đầy các thông báo mà đích thân Fuller lựa chọn lọc. Sau đó 2 năm, ông đã ban bố những phác họa về chiếc xe đất-khí-nước của mình, Phương một thể Vận Tải 4D.



Cái tên phản ảnh tầm nhìn của Fuller về thiết bị của ông, vượt ra các giới hạn bình thường. Trong môn vật lý và toán học, một vật thể 4 chiều vượt qua không gian 3 chiều bình thường. Ông tin rằng ông đã khởi đầu một dự án mà trong mai sau có thể được kiến tạo lại và chung cuộc được chính thức sử dụng, khi khoa học và kĩ thuật tiến hóa kịp với tầm nhìn của ông.

Chiêm ngưỡng xe Dymaxion: giấc mơ chưa từng được cất cánh về một chiếc tàu bay cá nhân, giúp đi bất cứ đâu trên thế giới - Ảnh 3.

Richard Buckminster Fuller (1895-1983).

Một nhà kinh doanh ấm no tới từ Philadenphia tên là Philip Pearson muốn đầu tư vào dự án này, và đã đề nghị góp 5.000 USD, tương đương với 91.000 USD hiện tại. Người con trai này vốn là một nhà đầu tư chứng khoán, nên chỉ quan tâm tới góc cạnh sinh lời của nó, và vì thấy động cơ đằng sau lời yêu cầu là không tốt, Fuller đã cân nhắc khước từ nó.

Tuy nhiên, khi hai người gặp nhau, và Fuller tìm thấy nhiều điểm chúng giữa cả hai, ông đã đồng ý nhận. Hợp đồng họ kí có một điều khoản là Fuller có thể lựa chọn tiêu tiền đầu tư vào… kem và soda nếu ông muốn, biến thương vụ này giống một sự quyên góp hơn là đầu tư, và Fuller có thể hòa bình nghiên cứu bất kỳ điều gì ông muốn mà không phải lo nghĩ về các sức ép bên ngoài.

Chiêm ngưỡng xe Dymaxion: giấc mơ chưa từng được cất cánh về một chiếc tàu bay cá nhân, giúp đi bất cứ đâu trên thế giới - Ảnh 4.

Những ý niệm và phác thảo trước hết của chiếc xe vào năm 1933 của Fuller

Vậy là ông đã làm. Đầu tiên là cho xây một công xưởng ở bờ Tây Hoa phượng đỏ Bridgeport, Connecticut. Ở đó ông thành lập đơn vị Dymaxion, và thuê một kĩ sư hàng hải tên là Starling Burgess, cùng với việc lựa chọn 27 viên chức khác hồ hết tới từ công xưởng của hãng Rolls-Royce, trong số cả nghìn đơn ứng tuyển.

Một 04 tuần sau, đơn vị này đã kiến tạo nên nguyên mẫu trước hết vào đúng ngày sinh nhật thứ 38 của Fuller, 21/7/1933.

Chiêm ngưỡng xe Dymaxion: giấc mơ chưa từng được cất cánh về một chiếc tàu bay cá nhân, giúp đi bất cứ đâu trên thế giới - Ảnh 5.

Nghệ sĩ Diego Rivera có thể được nhìn thấy đang bước vào chiếc xe, mang theo một chiếc áo choàng.

Fuller dự kiến nhắm tới viễn tượng về thứ Vận Tải Trong Mọi Môi Trường của mình, một thứ thiết bị có thể đi tới bất kỳ đâu. Dưới góc nhìn của ông, Dymaxion rốt cục sẽ phải có ” bánh xe để vận chuyển và buồng phản lực để có thể cất cánh và bay đi bất kỳ đâu.” Buồng phản lực là ý nghĩ đó của Fuller dành cho một công nghiệp mà có thể vừa cô đọng, vừa dễ nâng lên. Đấy là thời điểm 20 năm trước khi máy bay phản lực thương nghiệp sinh ra trong hoạt động mua bán.

Ông ấy biết rằng công nghiệp chưa đạt tới trình độ này vào thời điểm đó, vậy nên ông đã tập hợp vào khâu có nhẽ là hiểm nguy và thách thức nhất, đó là hạ cánh và cất cánh từ nền đất cứng, nơi mà việc thử nghiệm là khá khả thi

Cỗ xe này được kiến tạo với bánh lái trước là động lực căn bản, và một động cơ ở phần sau, giúp cho nó vừa đẩy mạnh hiệu năng nhiên liệu, trong khi vẫn duy trì được véc tơ vận tốc tức thời tối đa.

Chiêm ngưỡng xe Dymaxion: giấc mơ chưa từng được cất cánh về một chiếc tàu bay cá nhân, giúp đi bất cứ đâu trên thế giới - Ảnh 6.

Trưng bày bản phục sao của xe Dymaxion ở Madrid

Nguyên mẫu trước hết ra đời với chiều dài 20 feet, được kiến tạo từ một gầm thép hạng nhẹ bao gồm hai sườn nối vào nhau, với các lỗ khí mô phỏng máy bay. Dưới lớp vỏ này là một động cơ Ford V8 85 sức ngựa nằm sau đuôi, cung cấp năng lượng cho cỗ máy nhìn cực kì kì cục, trông như con cá heo lưng gù này.

Đi trên đường, chiếc xe có thể đạt véc tơ vận tốc tức thời 128 dặm/giờ, Fuller nói. Ngay cả trước khi thử nghiệm, nhà kiến tạo đã biết rằng Dymaxion sẽ có những giới hạn của nó, mà sau đó đã được khẳng định. Khía cạnh có vấn đề của nó chính là phần mũi, nó sẽ khởi đầu bị nhấc bổng lên mỗi khi chiếc xe chạy nhanh, nhưng cũng lại cực kì khó để rẽ gió mà đi. Fuller biết rằng thiết bị này chưa chuẩn bị để truyền bá ra trước mọi người, và cần một tài xế chuyên nghiệp để điều khiển nó. Để cho tầm nhìn của ông trở thành hiện thực, ông phải đợi tới khi công nghiệp được cải tiến.

Chiêm ngưỡng xe Dymaxion: giấc mơ chưa từng được cất cánh về một chiếc tàu bay cá nhân, giúp đi bất cứ đâu trên thế giới - Ảnh 7.

Buổi chạy thử xe Dymaxion

Vào ngày 27/10/1933, đơn vị đã có buổi ban bố chính thức trước hết ở Chicago , trong Hội chợ Thế kỉ của một Thế Giới Tiến bộ. Không may khi ngay trước khi màn khai trương khởi đầu, nguyên mẫu Dymaxion đã bị đâm bởi một xe khác trên đường phố Chicago, khiến nó lộn nhào trên đường và ngay tức thì lấy đi mạng sống của tài xế trước hết Francis T.Turner, một tay đua tới từ Birmingham, Alabama.

Đầu tiên, không có bất kỳ tờ báo nào nhắc tới vụ tai nạn cả. Thay vào đó, chiếc Dymaxion bị tai nạn được ban bố là do dạng hình phi truyền thống của nó. Sau đó những công bố sau điều tra mới hoàn toàn chứng nhận duyên cớ thật sự của vụ việc, và thậm chí còn phát hiện rằng những chiếc xe bị đâm đã bị rút khỏi hiện trường trước khi cảnh sát kịp tới.

Vụ việc điều tiếng này khiến chiếc xe không bao giờ có thể đạt tới tiềm năng của nó nữa, dù rằng Fuller đã cho làm thêm 2 nguyên mẫu nữa. Một trong ba nguyên mẫu đã sinh tồn tới tận hiện tại, cùng với hai mô hình bản sao được dựng y sì nguyên bản mới được làm gần đây. Dymaxion đã được nhắc tới trong cuốn sách viết năm 2009 50 chiếc xe đã đổi thay nhân loại, và được tìm hiểu trong bộ phim tài liệu năm 2012 Chiếc Dymaxion chung cuộc. Có lẽ kiến tạo của nó khá tệ, nhưng tầm nhìn của nó không nghi ngại gì là vượt thời kì.

Tham khảo: The Vintage News